Na Mwandishi Wetu - Dar es Salaam.


Katibu Mkuu, Ofisi ya Rais - Mipango na Katibu Mtendaji wa Tume ya Taifa ya Mipango, Dkt. Tausi Kida amekutana na Mwakilishi Mkazi wa Shirika la Umoja wa Mataifa la Idadi ya Watu (UNFPA), Bw. Mark Bryan Schreiner, leo Novemba 18, 2026, jijini Dar es Salaam.

Viongozi hao, wamefanya tathmini ya ushirikiano baina ya taasisi zao kwa lengo la kuimarisha uhusiano wa kidiplomasia na maendeleo baina ya baina ya nchi.

Katika mazungumzo hayo, Katibu Mkuu amemshukuru Bw. Schreiner kwa mchango wake katika kuimarisha ushirikiano wa Tanzania na UNFPA, hususan katika masuala ya idadi ya watu na mipango ya maendeleo.

Dkt. Kida amesisitiza umuhimu wa kuzingatia mwenendo wa idadi ya watu, uwekezaji kwa vijana na maendeleo ya rasilimali watu katika utekelezaji wa Dira 2050 na Mpango wa Nne wa Maendeleo wa Taifa wa Miaka Mitano.
Aidha, amesisitiza kuwekeza kwa vijana, kuimarisha rasilimali watu na kukabiliana na changamoto za umaskini, mimba za utotoni na ukatili wa kijinsia ili Taifa liweze kunufaika na fursa za idadi kubwa ya vijana.

Aidha, viongozi hao wamekubaliana kukamilisha mapitio ya Sera ya Taifa ya Idadi ya Watu na kuandaa programu mpya ya ushirikiano inayoakisi vipaumbele vya Dira 2050.

Kwa upande wake, Bw. Schreiner amethibitisha dhamira ya UNFPA kuendeleza ushirikiano huo, ikiwemo kutoa msaada wa kitaalamu katika uchambuzi wa takwimu na mwenendo wa idadi ya watu.

Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini (IRDP) kimewataka wahitimu wa chuo hicho kutumia elimu, ujuzi na maarifa waliyoyapata kutatua changamoto za jamii, kujiajiri na kuajiri wengine badala ya kutegemea vyeti pekee kupata ajira, kikieleza kuwa elimu inapaswa kuwa na matokeo yanayoonekana katika maisha ya wahitimu na jamii kwa ujumla.

Akizungumza Novemba 18, 2026, jijini Dodoma katika Siku ya Masajili (Convocation) ya chuo hicho, Mwenyekiti wa Baraza la Uongozi, Joseph Kuzilwa, amesema wahitimu wanapaswa kutumia elimu yao kwa namna inayochangia maendeleo ya taifa kuelekea utekelezaji wa Dira ya Taifa ya 2050, akisisitiza kuwa cheti si mwisho wa elimu bali ni msingi wa kutumia maarifa kujenga maisha, kujiendeleza kielimu na kuisaidia jamii.

Kuzilwa amesisitiza matumizi sahihi ya akili mnemba (AI) katika elimu, akieleza kuwa teknolojia hiyo inaweza kusaidia ufundishaji na ujifunzaji lakini pia inaweza kudhoofisha uwezo wa mtu kufikiri ikiwa itatumika vibaya, amesema matumizi yake yanapaswa kuwa jumuishi kwa kuchanganya na uwezo wao binafsi wa kitaaluma ili kupata manufaa zaidi.

Pia amewataka wahitimu waliopo kwenye maeneo ya kazi kushirikiana na chuo kwa kutoa nafasi za mafunzo kwa vitendo kwa wanafunzi, kuwafanyia mentorship na kuwasaidia kupata uzoefu wa mazingira halisi ya kazi, huku waajiri wakitoa mrejesho utakaosaidia kuboresha mitaala na kuendana na mahitaji ya soko la ajira.

Kwa upande wake, Mkuu wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Hozen Mayaya, amesema chuo kimepiga hatua katika ukuaji na utoaji wa elimu, kutoka kuwa na wanafunzi 14 na watumishi takribani 13 hadi kufikia wanafunzi zaidi ya 15,000 na watumishi 495, akieleza kuwa mafanikio hayo ni sehemu ya juhudi za chuo kuimarisha mchango wake katika maendeleo ya taifa.

Mayaya amesema chuo  kinaendelea kuimarisha kituo cha ujasiriamali na ubunifu MEI (Mipango Entrepreneurship and Innovation Centre) kwa ajili ya kuwajengea wanafunzi ujuzi wa ziada wa kujiajiri na kuajiriwa, huku kikitarajia kujenga kituo kikubwa cha ubunifu katika Kampasi ya Furaha iliyopo Mjini Dodoma kupitia mradi unaotajwa kuwa na thamani ya Sh bilioni 2.6, utakaowezesha wanafunzi na wadau wengine kupata fursa za ubunifu.


Makamu Mkuu wa Chuo anayeshughulikia Taaluma, Utafiti na Ushauri Elekezi, Prof. Dimoso, amesema kituo cha ubunifu na ujasiriamali kimeanza kuonesha matokeo kupitia wanafunzi watano wa Diploma ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA) waliobuni mfumo wa kidijitali wa kupanga foleni hospitalini, unaomwezesha mgonjwa kujisajili na kupata taarifa ya namba yake pamoja na muda anaotarajiwa kumuona daktari.


Amesema mfumo huo utasaidia kupunguza muda wa wagonjwa kusubiri huduma hospitalini, kwa kuwa wanaweza kuendelea na shughuli zao nyingine wakati wakisubiri muda wa kwenda kumuona daktari, huku akieleza kuwa chuo kimeendelea kuimarisha matumizi ya teknolojia na akili mnemba katika ufundishaji na ujifunzaji na ufaulu wa wanafunzi umeongezeka ikilinganishwa na mwaka uliopita.


Katika Siku hiyo ya Masajili, chuo pia kimetambua wanafunzi waliofanya vizuri katika masomo na wahadhiri waliofanya vizuri katika utafiti na machapisho ya kitaaluma, hatua inayolenga kuhamasisha ubora wa elimu, ubunifu, tafiti na matumizi ya maarifa katika kutatua changamoto za jamii.

 

Mbunge wa Bunge la Afrika Mashariki (EALA) kutoka Tanzania, Mhe.Cosato Chumi, amezitaka nchi wanachama wa Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC) kuimarisha mshikamano na biashara ya ndani ya kikanda ili kukabiliana na athari za migogoro ya kimataifa.

Chumi amesema migogoro inayoendelea duniani imeonesha umuhimu wa nchi za Afrika Mashariki kujenga uchumi imara katika sekta za nishati, kilimo, mbolea na biashara, akisisitiza kuwa soko la zaidi ya watu milioni 300 ndani ya EAC ni fursa kubwa ya kukuza nguvu ya kiuchumi ya ukanda huo.

Akizungumza katika Semina ya Mahusiano ya Mabunge kati ya Bunge la Afrika Mashariki na Bunge la Umoja wa Ulaya (Interparliamentary Relations Seminar), amesema nchi wanachama zinapaswa kuondoa vikwazo vya biashara, kuimarisha uzalishaji wa ndani na kuongeza thamani ya bidhaa zinazozalishwa katika ukanda huo ili kupunguza utegemezi wa masoko ya nje.

Aidha, amesisitiza kuwa Bunge la Afrika Mashariki (EALA), kwa kushirikiana na mabunge ya kitaifa, lina wajibu wa kuweka na kusimamia sheria na mifumo inayolinda amani, usalama na ustawi wa kiuchumi wa wananchi.

Chumi amesema ushirikiano wa kikanda si jambo la hiari, bali ni hitaji la kimkakati katika kuimarisha usalama wa kiuchumi, kuharakisha maendeleo na kuboresha maisha ya wananchi wa Afrika Mashariki.

Semina hiyo imejadili athari za migogoro ya kimataifa na mabadiliko ya mifumo ya biashara duniani, pamoja na mikakati ya mabunge katika kulinda usalama wa kiuchumi na kuimarisha ushirikiano wa kikanda.







Zaidi ya wadau 400 kutoka mikoa ya Arusha, Manyara, Kilimanjaro na Tanga wamekutana jijini Arusha katika kikao cha kujadili na kuimarisha utekelezaji wa Mpango wa Shule Salama, unaolenga kuhakikisha wanafunzi wanakamilisha masomo yao katika mazingira salama na kulindwa dhidi ya vitendo vya ukatili na unyanyasaji.

Akizungumza katika kikao hicho akiwa mgeni rasmi, Dr. Theresa Kuiwite amesisitiza umuhimu wa kuimarisha mikakati ya ulinzi wa wanafunzi ili kuhakikisha kila mtoto anapata haki ya elimu katika mazingira salama, kuanzia nyumbani hadi shuleni.

Akifafanua kuhusu utekelezaji wa mpango huo, Juma Kizija, ambaye ni Mkufunzi Mkuu wa Chuo cha Ualimu Mpwapwa na Mwezeshaji wa Kitaifa wa Mpango wa Shule Salama, amesema mpango huo una mikakati mbalimbali ya kuhakikisha mwanafunzi analindwa dhidi ya changamoto zinazoweza kumkatisha masomo.

Amesema mikakati hiyo inahusisha kuimarisha mahusiano kati ya wazazi, walimu na wanafunzi, uwepo wa walimu wa unasihi wa kike na wa kiume pamoja na masanduku ya malalamiko shuleni yatakayowezesha wanafunzi kuripoti changamoto zinazowakabili na kupata ufumbuzi.

Aidha, mpango huo unahusisha mabaraza ya watoto, wakiwemo wenye mahitaji maalum, ili kuwajengea uwezo wa kutambua na kuripoti vitendo vya ukatili, ikiwemo ukatili wa mtandaoni. Pia, vikundi vya waendesha bodaboda vinashirikishwa katika kuhakikisha usalama wa wanafunzi wanapokuwa safarini kwenda na kurudi shuleni.

Katika hatua nyingine, umuhimu wa kuifikisha elimu ya Shule Salama kwa wanafunzi, walimu, wazazi na jamii umeendelea kusisitizwa kupitia semina zinazofanyika katika maeneo mbalimbali.

Akizungumza katika semina ya Shule Salama iliyofanyika katika Shule ya Sekondari Ruchya, Mwalimu John Masawe kutoka Wilaya ya Mkinga, Mkoa wa Tanga, amesema elimu hiyo inalenga kuwajengea wadau uelewa kuhusu wajibu wao katika kulinda haki za mtoto na kuhakikisha wanafunzi wanakamilisha masomo yao hadi kidato cha nne na kuendelea na ngazi nyingine za elimu.

Amesema semina hizo zimewakutanisha wanafunzi, walimu, wajumbe wa bodi za shule na viongozi wa jamii, ambao wamepatiwa elimu na nyenzo za kutambua, kuzuia na kutoa taarifa kuhusu vitendo vinavyohatarisha usalama wa wanafunzi.

Ameongeza kuwa ushirikiano kati ya shule, wazazi na jamii ni muhimu katika kuhakikisha kila mtoto anapata fursa ya kusoma, kutimiza ndoto zake na kufikia malengo yake ya kielimu bila kukumbwa na ukatili na unyanyasaji.
















NA EMMANUEL MBATILO, DAR ES SALAAM

MTANDAO wa Jinsia Tanzania (TGNP) umewataka maafisa mipango, elimu na ustawi wa jamii kutoka halmashauri mbalimbali nchini kuhakikisha wanaingiza masuala ya jinsia katika mipango na bajeti zao ili kuweka mazingira rafiki ya kuwarejesha shuleni wanafunzi waliokatisha masomo kutokana na sababu mbalimbali.

 





Qualcomm Technologies, Inc. leo imetangaza kuhitimishwa kwa programu yake ya nne ya kila mwaka ya ‘Qualcomm Make in Africa Startup Mentorship Program’, iliyofikia kilele chake kupitia hafla ya kwanza iliyofanyika ana kwa ana katika maonyesho ya ‘Africa Tech Festival’ jijini Cape Town. Qualcomm pia imetangaza mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo kwa Kijamii wa ‘Qualcomm for Good Social Impact Fund’ wa mwaka 2026.

Mambo muhimu:

Programu ya mwaka 2026 ilisaidia kampuni changa kumi (startups) kutoka nchi tisa za Afrika (kampuni ya SafeSip ya Tanzania inayotoa suluhisho la maji salama linalotumia teknolojia janja kwa maeneo ya mijini na pembezoni mwa miji ilikuwa miongoni mwao), zinazotengeneza suluhisho zinazotumia akili mnemba (AI) inayounganishwa na mifumo halisi (embodied AI) na teknolojia ya kompyuta inayochakata taarifa karibu na chanzo chake (edge computing), katika sekta za kilimo, ufugaji wa samaki, usafiri wa kielektroniki, usafishaji wa maji na upatikanaji wa huduma kwa watu wenye mahitaji maalum.


Qualikeeper Investments Ltd (Zambia) imechaguliwa kuwa mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa ‘Qualcomm for Good Social Impact Fund’ wa mwaka 2026, kwa kutambua mfumo wake wa bei nafuu wa kidijitali unaounganisha akili mnemba na vifaa vya intaneti ya vitu (Edge-AIoT) kwa ajili ya ufuatiliaji na usimamizi wa mifugo, unaojulikana kama ‘StocKeeper’.


Maombi ya kujiunga na programu ya Qualcomm Make in Africa ya mwaka 2027 yamefunguliwa. Waombaji wanaweza kutembelea tovuti ya Qualcomm ili kutuma maombi.

Kilele cha Hafla hiyo kiliwakutanisha washiriki wa programu ya mwaka 2026 jijini Cape Town, ambapo waanzilishi wa kampuni hizo kutoka maeneo mbalimbali barani Afrika waliwasilisha kazi zao kama hitimisho la programu hiyo. Suluhisho zao zinahusisha teknolojia za ‘embodied AI’ na ‘edge computing’, zilizotengenezwa kwa kutumia teknolojia za Qualcomm na jukwaa la maendeleo la Arduino.

Programu hii, ambayo haihitaji washiriki kutoa hisa za kampuni zao, inalenga kusaidia kampuni changa za teknolojia barani Afrika kupitia mafunzo ya biashara, msaada wa kiuhandisi na mwongozo kuhusu haki miliki. Washiriki wa mwaka 2026 walifanya kazi kwa kutumia teknolojia za Qualcomm® na jukwaa la maendeleo la Arduino®, ikiwemo Arduino® UNO™ Q.

Kupitia L2Pro Africa na ushauri wa kitaalamu kutoka Adams & Adams, washiriki walipata msaada wa vitendo katika kulinda na kufanya ubunifu wao kuwa bidhaa au huduma zinazoweza kuuzwa kibiashara. Baada ya kukamilika kwa programu, kampuni hizo pia zitapokea fedha za kusaidia shughuli zao kiasi cha dola za Marekani 5,000, pamoja na kurejeshewa gharama za mpaka dola za Marekani 5,000 kwa ajili ya maombi kamili ya mara moja ya cheti cha matumizi (utility patent).

“Programu ya Qualcomm Make in Africa inaakisi utabiti wa mifumo ya ubunifu na uvumbuzi inayokua barani Afrika, pamoja na uwezo mkubwa na mafanikio ya kipekee ya wajasiriamali wake,” alisema Wassim Chourbaji, Makamu wa Rais Mwandamizi na Rais wa Qualcomm kwa Ulaya, Mashariki ya Kati na Afrika (EMEA), Qualcomm France S.A.R.L.

“Kwa kuwapatia fursa ya kutumia teknolojia za Qualcomm, jukwaa la maendeleo la Arduino, ushauri na msaada kutoka katika mfumo wa wadau wa teknolojia na ubunifu, tunawasaidia waanzilishi wa kampuni kubadilisha mawazo bunifu na yenye maono makubwa kuwa suluhisho zinazounganishwa na mifumo halisi zinazoweza kupanuliwa na kuleta matokeo halisi kwa jamii, kwa ufanisi na gharama nafuu za matumizi ya nishati. Kupitia Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo kwa Kijamii, tunajivunia kuunga mkono kampuni changa ambayo ubunifu wake unaonesha uwezo mkubwa wa kuboresha maisha na kuleta manufaa endelevu kwa kijamii na kiuchumi barani Afrika.”

“Kampuni changa kumi zilizoshiriki katika programu ya Qualcomm Make in Africa ya mwaka huu zinaonesha namna kujifunza mashine na teknolojia halisi zinavyoweza kutumika kutatua changamoto kwa vitendo katika sekta mbalimbali,” alisema Sudeepto Roy, Makamu wa Rais wa Uhandisi, Qualcomm Incorporated.

“Katika kipindi chote cha programu, kampuni hizo zimeendeleza mifumo yao ya majaribio huku zikijenga uelewa mpana zaidi kuhusu haki miliki na hatua zinazohitajika kuanzia uvumbuzi mpaka kufanikisha biashara. Maendeleo yao ni mfano wa kutia moyo unaoonesha vipaji vya kiteknolojia na ari ya ujasiriamali vinavyoibuka katika maeneo mbalimbali ya Afrika.”

Washirika kutoka serikalini na sekta binafsi pia walisisitiza umuhimu wa programu hiyo katika kuendeleza upatikanaji wa mawasiliano na uvumbuzi wa ndani barani Afrika.

“Kupitia Azimio la Abuja la mwaka 2026 kuhusu Upatikanaji wa Mawasiliano Yenye Tija kwa Afrika (2026 Abuja Declaration on Meaningful Connectivity for Africa), nchi wanachama wa Umoja wa Mawasiliano wa Afrika (ATU) zimethibitisha tena dhamira yao ya pamoja ya kuharakisha ujumuishaji wa kidijitali na kuhakikisha kuwa Waafrika wote wanapata fursa ya kushiriki kikamilifu katika uchumi wa kidijitali.

“Wabunifu waliochaguliwa kushiriki katika programu ya Qualcomm Make in Africa ya mwaka huu wanaonesha jinsi dira hii inavyoweza kutafsiriwa kuwa matokeo halisi, kwa kutumia akili mnemba, mawasiliano ya kisasa na teknolojia nyingine zinazoibuka kutengeneza suluhisho zinazokidhi mahitaji ya ndani, zinazoshughulikia changamoto halisi na kuboresha maisha ya jamii za Afrika,” alisema Martial Dhossa, Naibu Mkurugenzi wa Mawasiliano ya Redio, Umoja wa Mawasiliano wa Afrika (African Telecommunications Union – ATU).
Mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa Qualcomm for Good Social Impact Fund

Mfuko wa Uwekezaji wenye Matoke ya Kijamii wa Qualcomm for Good hutoa ruzuku kwa kampuni moja changa kutoka kila kundi la washiriki wa Qualcomm Make in Africa, ili kusaidia suluhisho lenye uwezo mkubwa wa kuleta manufaa ya kijamii. Ruzuku hiyo husaidia kampuni kuendeleza na kusambaza suluhisho lake, kupima athari zake na kuongeza wigo wa utekelezaji wake.

Qualikeeper imetangazwa kuwa mshindi wa Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa Qualcomm for Good wa mwaka 2026. Kampuni hiyo itapokea ruzuku ya dola za Marekani 75,000 (zaidi ya Shilingi milioni 190 za Kitanzania) ambayo haihitaji kutoa hisa za kampuni, pamoja na msaada maalum wa kiufundi ili kusaidia kupanua suluhisho lake na kuongeza manufaa yake.

“Qualikeeper imechaguliwa kwa kutambua maono yake, ubunifu na dhamira yake ya kuimarisha afya ya mifugo na maisha ya wafugaji katika jamii zinazotegemea mifugo, hususan katika mazingira yenye rasilimali chache.

“Kwa kuunganisha ubunifu wa kiteknolojia na msisitizo wa kuleta matokeo halisi, timu hiyo inaonesha uwezo wa ujasiriamali wa Afrika katika kushughulikia changamoto muhimu na kuleta thamani endelevu kwa jamii,” alisema Erica Ciaraldi, Meneja wa Masuala ya Serikali, Qualcomm Incorporated.

“Tunafurahi kutambua mafanikio yao kupitia Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo ya Kijamii wa Qualcomm for Good. Tunatarajia kuona namna watakavyoendelea kukuza mfumo wao wa teknolojia jumuishi wa akili mnemba (AIoT) wa ufuatiliaji wa mifugo, kufikia jamii mpya na kupanua manufaa yao barani Afrika na maeneo mengine duniani.”
Mwelekeo wa Baadaye: Programu ya Qualcomm Make in Africa Startup Mentorship Program 2027

Kwa kuendeleza mafanikio ya programu hiyo, maombi ya kujiunga na Qualcomm Make in Africa Startup Mentorship Program ya mwaka 2027 sasa yamefunguliwa.

Taarifa zaidi na maelezo ya namna ya kutuma maombi yanapatikana kupitia: https://www.qualcomm.com/company/locations/africa/qualcomm-make-in-africa
Kuhusu Qualcomm

Qualcomm inaendelea kufanya ubunifu wa kiteknolojia kwa lengo la kuwezesha mifumo ya kompyuta erevu kutumika kila mahali, kusaidia dunia kukabiliana na baadhi ya changamoto zake muhimu zaidi. Kwa kuendeleza uzoefu wake wa miaka 40 katika uongozi wa teknolojia na kuleta ubunifu unaobadilisha zama, kampuni inatoa wigo mpana wa suluhisho zinazotumia teknolojia zake za kisasa za akili mnemba, mifumo ya kompyuta yenye utendaji wa juu na matumizi madogo ya nishati, pamoja na uwezo wa kipekee wa mawasiliano.

Majukwaa ya Snapdragon® yanawezesha uzoefu wa kipekee kwa watumiaji, huku bidhaa za Qualcomm Dragonwing™ zikisaidia biashara na sekta mbalimbali kufikia viwango vipya vya ukuaji na mafanikio. Kwa kushirikiana na wadau wake katika mfumo wa teknolojia, Qualcomm inawezesha mabadiliko ya kidijitali ya kizazi kijacho ili kuboresha maisha, kuimarisha biashara na kuendeleza jamii.

Qualcomm Incorporated inajumuisha biashara yake ya utoaji leseni, QTL, pamoja na sehemu kubwa ya jukwaa lake la haki miliki. Qualcomm Technologies, Inc., kampuni tanzu ya Qualcomm Incorporated, pamoja na kampuni zake tanzu, husimamia takribani shughuli zote za uhandisi na utafiti na maendeleo, pamoja na sehemu kubwa ya biashara zake za bidhaa na huduma, ikiwemo biashara ya semikondakta ya QCT.

Bidhaa zenye chapa ya Snapdragon na Qualcomm ni bidhaa za Qualcomm Technologies, Inc. na/au kampuni zake tanzu. Teknolojia zilizo na cheti cha matumizi za Qualcomm zinatolewa kwa leseni na Qualcomm Incorporated. Qualcomm na Wireless Reach ni chapa za biashara au chapa za biashara zilizosajiliwa za Qualcomm Incorporated.

Qualcomm, Snapdragon na Qualcomm Dragonwing ni chapa za biashara au chapa za biashara zilizosajiliwa za Qualcomm Incorporated. Arduino ni chapa ya biashara au chapa ya biashara iliyosajiliwa ya Arduino S.r.l.



QualiKeeper Investments Ltd. ikipokea ruzuku ya Dola za Marekani 75,000 kupitia Mfuko wa Uwekezaji wenye Matokeo kwa Kijamii wa ‘Qualcomm for Good Social Impact Fund’. Ruzuku hiyo ilikabidhiwa wakati wa hafla ya kilele cha programu ya Qualcomm Make in Africa (QMIA) 2026, iliyofanyika katika Africa Tech Festival jijini Cape Town, Afrika Kusini, tarehe 17 Novemba 2026.



Katika picha (kutoka kushoto kwenda kulia): Martial Dhossa (Umoja wa Mawasiliano wa Afrika – African Telecommunications Union), Erica Ciaraldi (Qualcomm International, Inc.), Elijah Chileshe (QualiKeeper Investments Ltd.), Nicholas Katanekwa (QualiKeeper Investments Ltd.), na Elizabeth Migwalla (Qualcomm International, Inc.).
 

Meneja Mkuu wa Shirika la Masoko ya Kariakoo CPA. Ashraph Abdulkarim amewashauri wafanyabiashara wa Soko Kuu la Kariakoo kutangaza bidhaa zao mtandaoni jambo litakaloendelea kutavutia wateja wengi zaidi wa ndani na nje ya nchi.

Ushauri huo umetolewa wakati wa mkutano baina ya uongozi wa shirika hilo na wafanyabiahara wa Soko soko hilo, mkutano ambao umelenga kusikiliza kero na changamoto za wafanyabiashara ili kuendelea kuboresha mazingira ya biashara katika soko hilo.

Amebainisha kuwa shirika limeendelea na mipango mbalimbali ya kuvutia wateja kwa kutangaza huduma na bidhaa zinazopatikana sokoni hapo, jitihada ambazo zimekuwa na mafanikio chanya kwa kuongeza mzunguko wa watu wanakuja na kutoka sokoni hapo.

Ameongeza kuwa kutokana na mabadiliko ya teknolojia nchni, ubunifu katika kuendesha biashara ni jambo lisiloepukika, kwakuwa mtu anaweza kufanya maamuzi ya bidhaa anayoitaka akiwa nyumbani au mahali popote na kuja kuichukua au kutuma mtu aifuate kwa niaba yake.

Shirika la Masoko ya Kariakoo limekuwa na utaratibu wa kukutana na wafanyabiashara wa Soko Kuu la Kariakoo kila baada ya miezi mitatu kwa lengo la kusikiliza changamoto zinazowakabili, kupokea mrejesho na kushirikisha shughuli mbalimbali zinazoendelea sokoni hapo ili kujenga uelewa wa pamoja miongoni mwao.

Bodi ya Michezo ya Kubahatisha Tanzania (GBT) imezitaka kampuni za michezo ya kubahatisha (betting) na kasino, kuzingatia kikamilifu sheria, kanuni na taratibu zinazosimamia sekta hiyo ili kulinda maadili na ustawi wa vijana, sambamba na kuongeza mchango wao katika maendeleo ya kijamii kupitia sekta za elimu, afya na michezo.


Wito huo umetolewa leo jijini Dar es Salaam na Mkurugenzi Mkuu wa GBT, James Mbalwe, wakati akiongoza hafla ya uzinduzi wa kampuni mpya ya michezo ya kubashiri ya BetSasa, iliyoambatana na uzinduzi wa kampeni maalumu ya kuwazawadia wateja zawadi mbalimbali, ikiwemo gari jipya aina ya Jetour.

Akizungumza katika hafla hiyo, Mbalwe alisema ongezeko la kampuni zinazoendesha shughuli za michezo ya kubahatisha nchini linapaswa kwenda sambamba na manufaa ya kiuchumi na kijamii kwa taifa, yakiwemo mapato ya Serikali na mchango katika kuboresha huduma za kijamii.

“Tunawakaribisha BetSasa katika soko la Tanzania. Tumeona wameanza vizuri kwa kuja na kampeni hii inayolenga kuwazawadia wateja wao zawadi mbalimbali, ikiwemo gari jipya la kisasa. Hata hivyo, tunatoa wito kwao na kampuni nyingine katika sekta hii kuongeza tija ya shughuli zao kwa kuhakikisha wanarejesha kwa jamii kupitia kusaidia sekta za afya, elimu, michezo na maeneo mengine muhimu ya maendeleo,” alisema Mbalwe.

Aidha, aliwataka washiriki wa michezo ya kubahatisha, hususan vijana, kushiriki kwa uwajibikaji na kwa kiasi, huku wakitambua umuhimu wa kutenga muda na rasilimali zao kwa ajili ya kazi, shughuli za uzalishaji na majukumu mengine ya kijamii.

Akizungumzia kampeni hiyo, Ofisa Mtendaji Mkuu wa BetSasa, Jimmy Kenneth, alisema kampeni hiyo itadumu kwa kipindi cha mwaka mmoja na inajulikana kwa jina la “Kusanya Point, Usepe na Jetour”, ikiwa na lengo la kuwapa wateja fursa ya kushinda zawadi mbalimbali, kuanzia fedha taslimu kila wiki hadi gari jipya aina ya Jetour.

“Promosheni hii imeandaliwa mahususi kwa ajili ya wadau na wateja wetu. Kupitia kampeni hii, tutakuwa tukiwazawadia washindi 50 fedha taslimu kila wiki, huku zawadi kubwa ikiwa ni gari jipya aina ya Jetour litakalotolewa kila baada ya miezi mitatu,” alisema.

Aliongeza kuwa BetSasa imejipanga kuendesha shughuli zake kwa kuzingatia sheria, kanuni, masharti na miongozo ya mamlaka zinazosimamia sekta ya michezo ya kubahatisha nchini, sambamba na kutekeleza wajibu wake
Mkurugenzi Mkuu wa Bodi ya Michezo ya Kubahatisha Tanzania (GBT), James Mbalwe (wa kwanza kulia), akikagua gari jipya aina ya Jetour litakalotolewa kama zawadi kwa washindi wa kampeni ya BetSasa, kampuni mpya ya michezo ya kubashiri nchini. Kampeni hiyo inayojulikana kwa jina la “Kusanya Point, Usepe na Jetour” inawapa wateja fursa ya kushinda zawadi mbalimbali, zikiwemo fedha taslimu kwa washindi 50 kila wiki na gari jipya aina ya Jetour kila baada ya miezi mitatu. Wanaoshuhudia ni Mkurugenzi na Mmiliki wa BetSasa, Vakhtang Nikoleishvili (kushoto), pamoja na Ofisa Mtendaji Mkuu wa kampuni hiyo, Jimmy Kenneth (katikati)





Mkurugenzi Mkuu wa Bodi ya Michezo ya Kubahatisha Tanzania (GBT), James Mbalwe (kushoto), sambamba na Mkurugenzi na Mmiliki wa BetSasa, Vakhtang Nikoleishvili (katikati), pamoja na Ofisa Mtendaji Mkuu wa kampuni hiyo, Jimmy Kenneth (kulia) wakijipongeza wakati wakionyesha zawadi ya gari jipya aina ya Jetour litakalotolewa kama zawadi kwa washindi wa kampeni ya BetSasa, kampuni mpya ya michezo ya kubashiri nchini. Kampeni hiyo inayojulikana kwa jina la “Kusanya Point, Usepe na Jetour” inawapa wateja fursa ya kushinda zawadi mbalimbali, zikiwemo fedha taslimu kwa washindi 50 kila wiki na gari jipya aina ya Jetour kila baada ya miezi mitatu



Akizungumzia kampeni hiyo, Ofisa Mtendaji Mkuu wa BetSasa, Jimmy Kenneth (alieshika mic) alisema kampeni hiyo itadumu kwa kipindi cha mwaka mmoja na inajulikana kwa jina la “Kusanya Point, Usepe na Jetour”, ikiwa na lengo la kuwapa wateja fursa ya kushinda zawadi mbalimbali, kuanzia fedha taslimu kila wiki hadi gari jipya aina ya Jetour.

 

Na.Mwandishi Wetu- DODOMA

WAKALA wa Vipimo (WMA) imeimarisha utoaji wa elimu kwa maafisa usafirishaji maarufu kama bodaboda kuhusu matumizi ya vipimo sahihi, ili kuwajengea uwezo wa kulinda haki za wananchi wanaponunua bidhaa mbalimbali zikiwemo gesi za kupikia, nyama na bidhaa zinazouzwa kwa uzito katika masoko.

Elimu hiyo inalenga kuwafanya maafisa hao kuwa mabalozi wa matumizi sahihi ya vipimo katika jamii, kutokana na nafasi yao muhimu ya kuunganisha wafanyabiashara na wateja, hususan familia zinazowategemea kuwasilisha bidhaa majumbani.

Akizungumza wakati wa kutoa elimu hiyo leo Novemba 17,2026 jijini Dodoma, Kaimu Meneja wa Wakala wa Vipimo Mkoa wa Dodoma, Edward Patrick, amesema maafisa usafirishaji ni wadau muhimu katika kuhakikisha wananchi wanapata bidhaa zenye uzito na ujazo unaolingana na malipo wanayofanya.

Amesema kumekuwa na changamoto ya baadhi ya wananchi kutopata kiwango sahihi cha bidhaa wanazonunua kutokana na kutokuzingatia taratibu za upimaji, hali inayochangia malalamiko ya kupunguziwa gesi za kupikia, nyama na bidhaa nyingine.

"Familia inapomtuma bodaboda kununua mtungi wa gesi, ni muhimu kuhakikisha mtungi huo unapimwa kabla ya kulipiwa na kusafirishwa kwenda nyumbani, ili kuthibitisha kuwa kiasi cha gesi kilichomo kinalingana na kiwango kinachotakiwa."amesema Bw.Patrick

Amesema hatua hiyo itawasaidia wananchi kuwa na uhakika wa bidhaa wanazonunua, huku maafisa usafirishaji wakipata uwezo wa kujibu malalamiko ya wateja wao kwa kuwa mashahidi wa upimaji uliofanyika wakati wa manunuzi.

"Maafisa hao wanapaswa kuwa makini wanapotumwa kununua nyama katika mabucha, kwa kuhakikisha wanashuhudia bidhaa ikipimwa na kuthibitisha uzito wake badala ya kuagiza kwa njia ya simu bila kujiridhisha na kiwango wanachonunua."amesisitiza

Ameongeza kuwa mizani inayotumika kufanya biashara inapaswa kuwa imehakikiwa na Wakala wa Vipimo, ikiwa na stika inayoonesha uhalali wa matumizi yake, huku mtumiaji akihakikisha mizani imekaa vizuri na iko katika hali sahihi kabla ya kuanza kupima bidhaa.

Katika hatua nyingine, Patrick amesema bidhaa zinazouzwa katika masoko, ikiwemo viazi na bidhaa nyingine za kilimo, zinapaswa kuuzwa kwa uzito kwa mujibu wa matakwa ya sheria inayosimamiwa na Wakala ili kuondoa mianya ya udanganyifu na kuhakikisha mnunuzi na muuzaji wanapata haki zao.

Amesema Wakala imeamua kutumia makundi yanayokutana na wananchi kila siku, yakiwemo maafisa usafirishaji, kama njia mojawapo ya kufikisha elimu hiyo hadi majumbani, ambako wananchi wengi hununua bidhaa kupitia watu wanaowatumia kufanya manunuzi.

Ameongeza kuwa Wakala wa Vipimo Mkoa wa Dodoma imeanzisha klabu za vipimo katika shule, kwa lengo la kuwajengea watoto uelewa tangu wakiwa wadogo na kuwafanya kuwa mabalozi wa matumizi sahihi ya vipimo katika familia na jamii kwa ujumla.

Amesema mpango huo unaenda sambamba na utoaji wa elimu kwa madiwani, ambao wanatarajiwa kutumia mikutano yao na wananchi kufikisha ujumbe kuhusu umuhimu wa vipimo sahihi na namna ya kutambua mizani inayokidhi matakwa ya kisheria.

Kuhusu hatua zinazochukuliwa dhidi ya wafanyabiashara wanaokiuka sheria za vipimo, Patrick amesema Wakala inaendelea kutoa elimu na kuchukua hatua za kisheria kwa wale wanaobainika kutumia mizani au vifaa vingine vya kupimia ambavyo havijahakikiwa.

Patrick amesema matumizi ya vipimo sahihi ni sehemu muhimu ya kujenga uchumi imara wa familia na taifa, hivyo kila mdau anapaswa kutimiza wajibu wake katika kuhakikisha bidhaa zinazonunuliwa na kuuzwa zinakidhi viwango vinavyotakiwa.

Amesisitiza kuwa juhudi hizo ni sehemu ya maandalizi ya kufikia malengo ya Dira ya Taifa ya Maendeleo ya 2050, ambayo yanahitaji jamii yenye uelewa, uwajibikaji na matumizi sahihi ya vipimo katika shughuli mbalimbali za kiuchumi.

Kwa upande wake Mkurugenzi wa Huduma za Ufundi kutoka Wakala wa Vipimo (WMA), Francis Olwero, amewataka maafisa usafirishaji kuzingatia matumizi ya vipimo sahihi wanaponunua bidhaa kwa niaba ya wateja wao, ili kuepusha udanganyifu na kuhakikisha wananchi wanapata bidhaa kulingana na kiasi walicholipia.

Amesema maafisa hao ni wadau muhimu wa WMA kutokana na jukumu lao la kuwafikishia wananchi bidhaa mbalimbali majumbani, hivyo wanapaswa kuwa na uelewa wa namna ya kuhakiki bidhaa wanazonunua, ikiwemo gesi za kupikia na nyama, kabla ya kuzisafirisha kwa wateja.

Aidha, amewahimiza maafisa hao kuwa mabalozi wa kueneza elimu ya vipimo sahihi kwa wenzao na jamii kwa ujumla, ili kuongeza uelewa na kupunguza malalamiko yanayotokana na bidhaa kupunguzwa.

Naye Mwenyekiti wa Maafisa Usafirishaji Mkoa wa Dodoma, Baraka Obadia Ngue, amewataka maafisa usafirishaji nchini kuzingatia taratibu za vipimo sahihi wanapotekeleza maagizo ya wateja ya kununua bidhaa mbalimbali, ili kulinda uaminifu na kuepusha migogoro inayoweza kujitokeza kati yao na walaji.

Amesema maafisa hao wana wajibu wa kuhakikisha bidhaa wanazonunua kwa niaba ya wateja, ikiwemo gesi za kupikia, nyama, vyakula na nafaka, zinakuwa na uzito unaolingana na kiwango kilichoelekezwa.

Ngue amesema mafunzo hayo yamewajengea uelewa kuhusu umuhimu wa kushirikiana na wafanyabiashara kuhakikisha bidhaa zinapimwa kwa usahihi kabla ya kuzisafirisha kwa wateja.

Amesema maafisa usafirishaji wanapaswa kuomba bidhaa zipimwe na kujiridhisha kuwa kiasi kilichonunuliwa kinalingana na oda ya mteja, badala ya kuchukua bidhaa bila kuthibitisha uzito wake.

Amesisitiza kuwa katika ununuzi wa bidhaa kama gesi na nyama, ni muhimu kuhakikisha mizani inayotumika imehakikiwa na WMA na ina stika halali inayoonesha kuwa imekaguliwa na kukidhi matakwa ya kisheria.

Aidha, Ngue ametoa wito kwa maafisa usafirishaji wa mikoa yote nchini kutumia elimu waliyoipata kuhakikisha wanakuwa waaminifu katika huduma zao, akibainisha kuwa wanaponunua bidhaa zenye vipimo pungufu bila kujiridhisha, wanaweza kulaumiwa na wateja wao kwa makosa ambayo huenda yamesababishwa na wafanyabiashara.

Na Mwandishi Wetu-CHINA
Tume ya Ushindani (FCC) imetumia Maonesho ya Tisa ya Kimataifa ya Uagizaji wa Bidhaa China (CIIE), yaliyofanyika jijini Shanghai, nchini China, kuitangaza Tanzania kama eneo salama, lenye ushindani wa haki na fursa nzuri za biashara na uwekezaji kwa wafanyabiashara na wawekezaji wa ndani na nje ya nchi.
Ushiriki wa FCC katika maonesho hayo yaliyofanyika kuanzia Novemba 5 hadi 12, 2026, ulikuwa sehemu ya juhudi za kuimarisha taswira ya Tanzania katika soko la kimataifa, kwa kuonesha mifumo ya udhibiti inayolenga kujenga mazingira bora ya biashara, kulinda maslahi ya walaji na kuhakikisha wafanyabiashara wanashindana kwa usawa.
Ujumbe wa Tanzania ulioshirikisha taasisi za Serikali na sekta binafsi uliongozwa na Kaimu Mkurugenzi Mkuu wa FCC, Bi. Khadija Ngasongwa, ambaye kupitia maonesho hayo alieleza mchango wa taasisi hiyo katika kusimamia ushindani wa haki, kuzuia vitendo vinavyoweza kupotosha soko na kulinda walaji dhidi ya mienendo isiyo ya kiushindani.
Kupitia banda la Tanzania, FCC ilipata fursa ya kuwafahamisha wadau wa kimataifa kuhusu wajibu wake katika kuhakikisha shughuli za kibiashara zinaendeshwa kwa uwazi na haki, hatua inayochangia kujenga mazingira yanayovutia mitaji, kukuza biashara na kuongeza imani ya wawekezaji wanaotaka kuingia katika soko la Tanzania.
Katika maonesho hayo, banda la Tanzania lilitembelewa na Waziri wa Biashara na Maendeleo ya Viwanda Zanzibar, Mhe. Omar Said Shaaban, ambaye alipokelewa na Bi. Ngasongwa na kupongeza juhudi za FCC katika kulinda ushindani wa soko na kuitangaza Tanzania katika majukwaa ya kimataifa.
Mhe.Shaaban alisisitiza umuhimu wa kuimarisha ushirikiano baina ya taasisi za Serikali na sekta binafsi katika kuvutia wawekezaji, kupanua wigo wa biashara na kuendeleza mahusiano ya kiuchumi na kibiashara kati ya Tanzania na China.
Ushiriki wa FCC katika CIIE unadhihirisha umuhimu wa taasisi za udhibiti katika kujenga mazingira wezeshi ya uwekezaji, kwa kuwa pamoja na fursa za masoko na biashara, wawekezaji huzingatia pia uwepo wa mifumo madhubuti inayolinda ushindani na kuhakikisha shughuli za kiuchumi zinafanyika kwa uwazi.
Hatua hiyo inatarajiwa kuchangia kuongeza uelewa wa jumuiya ya kimataifa kuhusu fursa zilizopo Tanzania, kuimarisha mahusiano ya kibiashara na kuvutia uwekezaji wenye tija, huku FCC ikiendelea kutekeleza jukumu lake la kuhakikisha soko linaendeshwa kwa misingi ya ushindani wa haki na ulinzi wa walaji.

 


Meneja Mkuu wa Shirika la Masoko ya Kariakoo CPA. Ashraph Abdulkarim amewashauri wafanyabiashara wa Soko Kuu la Kariakoo kutangaza bidhaa zao mtandaoni jambo litakaloendelea kutavutia wateja wengi zaidi wa ndani na nje ya nchi.