Na Mwandishi Wetu, Mbeya

CHIFU Mkuu wa kabila la Wasafwa mkoani Mbeya, Rocket Mwashinga, amemwagia sifa Mkuu wa Wilaya ya Mbeya, Mhe. Solomon Itunda, kwa namna anavyotekeleza majukumu yake ya kiuongozi, akimtaja kuwa ni kiongozi msikivu, mnyenyekevu, mwenye ushirikiano mkubwa kwa wananchi bila ubaguzi, na hasa sifa ya "kutuna".

Akizungumza wakati wa zoezi la kugawa misaada kwa wananchi walioathirika na mafuriko katika Kata ya Nzovwe, Chifu Mwashinga amesema DC Itunda ni kielelezo bora cha viongozi vijana wanaohitajika nchini.

Alisema kutokana na moyo wake wa kipekee wa kujali wananchi na kuwa tayari kusikiliza na kutatua changamoto zao bila kujikweza.

Amesema jambo kubwa linalomtofautisha Mkuu huyo wa Wilaya ni urahisi wake wa kufikika na unyenyekevu alionao, akibainisha kuwa hata katika mawasiliano ya kawaida, hatoi majibu ya majivuno wala kujionyesha kuwa yeye ni mkubwa kuliko wananchi anaowaongoza.

"Uongozi bora haupimwi kwa cheo kikubwa alichonacho mtu, bali hupimwa kwa jinsi anavyowahudumia wananchi, anavyowasikiliza na kushirikiana nao bega kwa bega kutafuta ufumbuzi wa matatizo yao," alisisitiza Chifu Mwashinga.


Katika tukio hilo, Chifu Mwashinga akiwa sambamba na viongozi wengine, alishiriki kikamilifu kutoa msaada wa chakula, ikiwemo mahindi, kwa wananchi waliopata pigo kutokana na mafuriko hayo ya Nzovwe, ikiwa ni jitihada za kuwafariji na kuwasaidia kurejea kwenye maisha yao ya kawaida.

Hatimaye, Chifu huyo wa jadi amesisitiza kuwa viongozi wenye hofu ya Mungu, moyo wa huruma na utayari wa kuwatumikia wananchi ndio nguzo kuu ya maendeleo ya jamii, huku akimhimiza DC Itunda kuendelea na mfano huo huo wa uongozi unaoweka mbele utu, unyenyekevu na uzalendo wa dhati.

Mwisho

 


📌Aanza rasmi ziara yake wilayani mbinga kwa kukagua miradi inayotekelezwa na halmashauri ya wilaya ya Mbinga vijijini;

📌Awataka NFRA kuhakikisha wanaweka bei ambayo ni rafiki kwa mkulima ili kulinda bei stahimilivu ;

📌Ampongeza mbunge wa mbinga vijijini Mhe Kapinga kwa utekelezaji wa miradi ya maendeleo;

📌Azungumza na wanachi wa Kigonsera na Amani makoro utelekezaji wa miradi ya Serikali.

📌 Aelekeza Wizara ya Ujenzi kuwasilisha mpango kazi wa kukamilisha barabara ya Amani Makoro–Ruanda;


Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius Ndejembi, ameanza rasmi ziara yake ya kikazi mkoani Ruvuma kwa kutembelea Wilaya ya Mbinga vijijini, ambako amekagua utekelezaji wa miradi mbalimbali ya maendeleo na kuzungumza na wananchi wa Kigonsera na Amani Makoro kuhusu masuala yanayogusa maisha yao, ikiwemo kilimo, miundombinu ya barabara, afya na maji na kuagiza NFRA kuhakikisha bei ya mahindi inamlinda mkulima kwa alichowekeza na sio kumkata

Mhe Ndejembi ameyasema hayo kufuatia hoja iliyowasilishwa na mbunge wa mbinga vijijini Mhe Judith Kapinga juu ya haja ya kuwafikiria wakulima wa Kigonsera juu ya bei ya mahindi ambayo imekuwa changamoto kwao na kumwelekeza NFRA kuhakikisha msimu ujao bei inakuwa ni ya kuridhisha na kuwalinda wakulima wa mahindi.

Aidha Mhe Ndejembi amesema kuwa mkoa wa Ruvuma ni miongoni mwa mikoa yenye kuzalisha kiasi kikubwa cha mahindi kwa kufanya hivyo itamlinda mkulima, italinda usalama wa chakula na kuweka uwiano mzuri wa bei kwa wakulima

Akizungumza wakati wa mkutano na wananchi wa Kigonsera Mbunge wa jimbo la Mbinga vijijini na Waziri wa viwanda na Biashara Mhe judith kapinga amesema halmashauri inatarajia kujenga eneo maalumu la kuhifadhi mahindi sambamba na kiwanda kwa ajili ya kumpunguzia adha mkulima kwenye ununuzi wa mahindi kitakachogharimu bilioni 7.83.

 Awali makamu wa Rais ametembelea mradi wa ujenzi wa Hospitali ya Halmashauri ya Wilaya ya Mbinga na kupokea taarifa ya utekelezaji wake, ambapo imeelezwa kuwa kati ya majengo 29 yanayohitajika kwa mujibu wa mwongozo wa Serikali, majengo 15 yamekamilika huku 14 yakiwa bado hayajajengwa ambapo yaliyokamilika ni shilingi bilioni 3.62, ambapo shilingi bilioni 3.4 zimetolewa na Serikali Kuu na shilingi milioni 220 zimetokana na mapato ya ndani ya halmashauri.

Akizungumzia maendeleo ya mradi huo, Mhe. Ndejembi amesisitiza umuhimu wa halmashauri kutumia mapato yake ya ndani kutekeleza miradi yenye manufaa ya moja kwa moja kwa wananchi, badala ya kutegemea Serikali Kuu katika kila hatuna na kuelekeza halmashauri kutenga angalau shilingi milioni 200 kila mwaka kwa ajili ya ujenzi wa nyumba za watumishi wa afya karibu na hospitali hiyo ili kurahisisha upatikanaji wa huduma, hususan wakati wa usiku.

Akizungumza wakati wa ziara ya Mhe Makamu wa Rais Mbunge wa jimbo la Mbinga na Waziri wa Viwanda na Biashara Mhe Judith Kapinga amesema tayari halmashauri imeelekeza kutengwa kwa shilingi milioni 300 katika mwaka huu wa fedha kwa ajili ya ujenzi wa nyumba mbili za watumishi zenye uwezo wa kuhudumia familia tatu kila moja (3 in 1), huku akieleza kuwa juhudi zinaendelea kutafuta namna ya kuongeza idadi ya nyumba zitakazojengwa ili watumishi waweze kuishi karibu na hospitali.

Katika mkutano na wananchi wa Kigonsera, Mhe. Kapinga ameeleza umuhimu wa sekta ya kilimo katika uchumi wa Mbinga, hususan uzalishaji wa mahindi na kahawa ambapo amesema wakulima wa maeneo hayo wanatumia nguvu kubwa kuzalisha mazao hayo, huku akiishukuru Serikali kwa hatua za kununua mahindi kupitia Wakala wa Taifa wa Hifadhi ya Chakula (NFRA), akisisitiza umuhimu wa kuhakikisha wakulima wananufaika na shughuli zao za uzalishaji kupitia upatikanaji wa soko la uhakika.

Ameeleza kuwa Serikali ya awamu ya sita chini ya uongozi wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, imeendelea kupeleka rasilimali katika maeneo mbalimbali ya Mbinga kwa ajili ya kuboresha huduma za kijamii na kiuchumi, ikiwemo ujenzi wa hospitali, upatikanaji wa umeme, barabara, shule na maji nakusisitiza umuhimu wa wananchi kuendelea kuhifadhi mazingira kwa kutunza miti na misitu ili kulinda vyanzo vya maji na kuimarisha shughuli za kilimo.

Akizungumzia changamoto ya miundombinu ya barabara, Mhe. Ndejembi ameitaka Wizara ya Ujenzi kuandaa mpango kazi utakaoharakisha ukamilishaji wa barabara ya Amani Makoro–Ruanda, akisisitiza kuwa kukamilika kwa barabara hiyo kutarahisisha usafirishaji wa abiria na mazao, kupunguza changamoto za usafiri na kuchochea shughuli za kiuchumi kwa wananchi wa Mbinga na Mkoa wa Ruvuma kwa ujumla na kuongeza kuwa Kama mkandarasi ameshindwa kukamilisha ujenzi huo atafutwe mkandarasi mwingine.

Aidha, amesisitiza kuwa barabara hiyo ya Amani makoro ni kiungo muhimu kwa usafirishaji wa makaa ya mawe usafirishaji wa mazao na kuomba kuwepo na kituo kimoja cha utoaji huduma eneo la mizani ili kuongeza mapato kwa wananchi wa halmashauri ya wilaya ya Mbinga na Amani makoro .

Kwa upande wa huduma za maji, katika mazungumzo na wananchi wa Amani Makoro, Mhe. Kapinga ameishukuru Serikali kwa uwekezaji wa shilingi bilioni 1.6 katika mradi wa maji, akieleza kuwa mkandarasi tayari amepatiwa shilingi milioni 300 kwa ajili ya utekelezaji wa mradi huo, huku fedha nyingine zikitarajiwa kutolewa ili kuhakikisha kazi inaendelea na wananchi wananufaika na huduma ya maji.

Ziara hiyo ni sehemu ya shughuli za Makamu wa Rais za kukagua utekelezaji wa miradi ya maendeleo na kusikiliza maoni na changamoto za wananchi, ikiwa ni pamoja na kufuatilia hatua zinazochukuliwa na Serikali katika kuboresha huduma za afya, maji, usafiri na shughuli za kiuchumi katika Mkoa wa Ruvuma na alipata fursa ya kuzungumza na wananchi wa Kigonsera, Amani makoro na wananchi eneo la soko la songea mjini.









 


Na: OWM - TAMISEMI, Kigonsera - Mbinga

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius Ndejembi, amehimiza usimamizi madhubuti na uwajibikaji katika matumizi ya fedha za miradi ya maendeleo zinazoelekezwa kwenye halmashauri zote na Mhe. Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa ajili ya ujenzi wa miundombinu ya barabara, elimu na afya, kwa lengo la kuboresha utoaji wa huduma kwa wananchi.

Mhe. Ndejembi ametoa maelekezo hayo leo Novemba 11, 2026, akiwa Kigonsera wakati wa ziara yake ya kikazi ya kukagua miradi ya maendeleo, kuzungumza na wananchi na kuwapa fursa ya kupata ufafanuzi kuhusu utekelezaji wa miradi ya maendeleo katika wilaya ya Mbinga, mkoani  Ruvuma.

“Mhe. Waziri wa TAMISEMI, kupitia Halmashauri zetu, hakikisha fedha zinazoletwa na Mhe. Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa ajili ya utekelezaji wa miradi ya maendeleo zinasimamiwa kikamilifu na kuwe na uwajibikaji kwa watakaobainika kuzitumia tofauti na malengo,” amesisitiza Mhe. Ndejembi.

Akipokea maelekezo hayo, Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu – Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa (OWM–TAMISEMI), Mhe. Prof. Riziki Shemdoe, ameahidi kuimarisha ufuatiliaji na usimamizi wa fedha za miradi, ikiwemo Shilingi Milioni 455 zilizoletwa Kigonsera kwa ajili ya ujenzi wa barabara ya lami yenye urefu wa mita 800, ambapo kwa sasa mkandarasi yupo kazini.

Sanjari na hilo, Prof. Shemdoe amesema kuwa ofisi yake italeta Mbinga Shilingi Milioni 900 kwa ajili ya kuendelea na ukarabati wa Hospitali ya Wilaya, huku akiahidi kuhakikisha fedha hizo zinatumika vizuri katika ukarabati wa hospitali hiyo ili  kutoa huduma bora kwa wananchi kama ilivyokusudiwa na Mhe. Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan.











Ujenzi wa jengo la VIWANGO HOUSE Mwanza la Shirika la Viwango Tanzania(TBS) ni sehemu ya jitihada za Serikali ya Awamu ya Sita chini ya Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan za kuboresha miundombinu ya utoaji huduma na kuchangia utekelezaji wa malengo ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.
Na Mwandishi Wetu - DODOMA


WAKALA wa Maji na Usafi wa Mazingira Vijijini (RUWASA) umeanza maandalizi ya Mpango Kabambe wa Maji, Usafi wa Mazingira na Usafi Binafsi (District WASH Master Plan) katika wilaya 70 kati ya wilaya 128 zinazohudumiwa na wakala huo, hatua inayolenga kuimarisha uratibu wa uwekezaji na kuhakikisha miradi inatekelezwa kwa kuzingatia mahitaji halisi ya wananchi.

Akizungumza Novemba 10, 2026, jijini Dodoma, Kaimu Mkurugenzi Mkuu wa RUWASA, Mhandisi Amos Mtweve, amesema mpango huo utasaidia kuondoa changamoto ya utekelezaji wa miradi ya maji bila kuzingatia mipango ya sekta nyingine muhimu zinazotoa huduma kwa wananchi, zikiwemo afya na elimu.

Amesema kupitia mpango huo, RUWASA itashirikiana na wizara, halmashauri na wadau mbalimbali katika kupanga na kutekeleza miradi ya maendeleo kwa pamoja, ili kuhakikisha uwekezaji unafanyika kwa kuzingatia vipaumbele na mahitaji ya kila eneo.

Mhandisi Mtweve ameeleza kuwa awali, utekelezaji wa miradi mingi ya maji ulikuwa ukitegemea maombi yaliyotolewa na halmashauri pamoja na wabunge, hali iliyokuwa ikisababisha changamoto katika kupanga vipaumbele, kuamua maeneo ya kuanza utekelezaji na kuweka utaratibu wa kukamilisha miradi kwa awamu.

Ameongeza kuwa mpango huo utasaidia pia kuzuia mwingiliano wa miradi kati ya sekta mbalimbali, hususan pale ambapo RUWASA inapopanga kutekeleza mradi wa maji katika eneo ambalo tayari kuna mipango mingine ya maendeleo inayotekelezwa na sekta nyingine.

Kwa upande wake, Afisa Takwimu wa RUWASA, Singolile Mwamaja, amesema uandaaji wa District WASH Master Plan utahusisha ukusanyaji wa takwimu, tathmini ya mahitaji na uwekaji wa vipaumbele ili kuhakikisha mipango ya miradi ya maji na usafi wa mazingira inaendana na hali halisi ya wananchi.

Amesema hadi sasa maandalizi ya mpango huo yameanza katika wilaya sita, huku Wilaya ya Simanjiro ikiwa katika hatua za utekelezaji, ambapo kazi hiyo inatarajiwa kuchukua siku 103, kuanzia Desemba Mosi hadi Machi 30.

Naye, Meneja wa Programu wa Water for People, Mhandisi Victor Pallangyo, amesema gharama za kuandaa mpango huo hutegemea ukubwa wa kazi na mahitaji ya eneo husika.

Ametoa mfano wa Wilaya ya Mpwapwa, ambako uandaaji wa mpango huo uligharimu takribani shilingi milioni 110, huku asilimia 45 hadi 50 ya gharama hizo zikitumika katika ukusanyaji wa takwimu za awali.

Amefafanua kuwa mpango huo utaiwezesha serikali na wadau kubaini maeneo yanayohitaji uwekezaji na aina ya huduma zinazopaswa kupewa kipaumbele, zikiwemo maji, vyoo na usafi binafsi.

Aidha, amesema utasaidia kuratibu shughuli za wadau mbalimbali ili kuhakikisha rasilimali zinagawanywa kwa kuzingatia mahitaji ya maeneo husika, badala ya kujikita katika eneo moja huku maeneo mengine yakikosa huduma muhimu.

Kwa upande wake, Mratibu wa Afua za Afya na Mazingira kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu – TAMISEMI, Martha Mariki, amesema mpango huo una umuhimu mkubwa katika kuboresha huduma za afya na usafi wa mazingira katika kaya, taasisi na jamii kwa ujumla.

Amesema kuboreshwa kwa huduma hizo kutasaidia kupunguza magonjwa yanayohusiana na ukosefu wa maji safi, vyoo bora na mazingira salama.

Kikao kazi hicho cha wadau kuhusu District WASH Master Plan Concept Note na RUWASA District WASH Master Plan Guide kimefanyika kwa lengo la kujadili dhana na mwongozo wa uandaaji wa mipango hiyo katika mwaka wa fedha 2026/2027.

Katika kikao hicho, wadau wamehimizwa kutoa ushirikiano wa kitaalamu, takwimu na rasilimali ili kuhakikisha uandaaji na utekelezaji wa mipango hiyo unafanikiwa na kuchangia upatikanaji wa huduma bora za maji na usafi wa mazingira kwa wananchi.



Mamlaka ya Uwekezaji na Maeneo Maalum ya Kiuchumi Tanzania (TISEZA) imewahimiza wawekezaji wa ndani na nje ya nchi kuchangamkia fursa zilizopo katika sekta ya kilimo cha bustani (Horticulture), hususan uwekezaji katika uzalishaji, uhifadhi, usafirishaji na uongezaji thamani wa mazao.

Meneja Uhamasishaji wa Kizazi cha Nje kutoka TISEZA, Daudi Riganda, amesema sekta hiyo inayojumuisha maua, matunda, mbogamboga na viungo inaendelea kuwa na fursa za kiuchumi kupitia mauzo ya nje na kuvutia mitaji, huku akitaja uwekezaji katika umwagiliaji, maghala, vyumba vya ubaridi (Cold Rooms), vituo vya kuhifadhi mazao (Cold Stores) na viwanda vya kuongeza thamani.

Akizungumza katika Maonesho ya Hortilogistical Africa 2026, Riganda amesema TISEZA imeshiriki kutoa elimu na kuhamasisha uwekezaji, huku ikitumia kituo cha huduma za pamoja (One Stop Center) kinachojumuisha taasisi takribani 15 za Serikali kuwezesha wawekezaji kupata huduma sehemu moja badala ya kufuata taasisi mbalimbali, amesema mwekezaji anayekidhi vigezo na kukamilisha nyaraka zinazohitajika anaweza kupata cheti cha uwekezaji ndani ya saa 24.

Ameeleza kuwa kwa mujibu wa masharti aliyoyataja, Mtanzania anahitaji mtaji wa takribani Sh milioni 150, sawa na Dola za Marekani 50,000, huku mwekezaji wa kigeni au ubia akihitaji Dola za Marekani 500,000, akiwahimiza Watanzania kutumia fursa zilizopo katika sekta hiyo.

Kwa upande wa Ofisi ya Mageuzi ya Kilimo,  mwakilishi wake amesema moja ya malengo yanayohamasishwa kupitia maonesho hayo ni kupunguza upotevu wa mazao ya bustani baada ya mavuno kutoka asilimia 40 hadi asilimia 20, kupitia uwekezaji katika miundombinu ya uhifadhi na uongezaji thamani. Fursa hizo zinahusisha mazao ya kimkakati yakiwemo parachichi, ndizi, zabibu na viungo.

Naye Nasrul Salum Nasrul kutoka Mamlaka ya Maendeleo ya Biashara Tanzania (TanTrade), amesema ushiriki wao katika kituo hicho unalenga kuwaunganisha wazalishaji na masoko ya ndani, kikanda na kimataifa, pamoja na kukuza wajasiriamali wadogo ili waweze kupanua biashara zao na kufikia masoko makubwa.


Kwa upande wake, Tulibako Minga kutoka Mamlaka ya Udhibiti wa Nafaka na Mazao Mchanganyiko (COPRA), amesema kituo hicho kinatoa huduma kwa wadau wa mnyororo wa thamani wa Horticulture, kuanzia uzalishaji, biashara ya ndani na nje ya nchi hadi usafirishaji wa mazao.


Naye Mdili Katemani kutoka Mamlaka ya Afya ya Mimea na Viuatilifu Tanzania (TPHPA), amesema mamlaka hiyo inasaidia kufungua masoko mapya ya kimataifa, kukagua mazao yanayosafirishwa nje ya nchi na kutoa cheti cha afya ya mimea (Phytosanitary Certificate), huku ikiwawezesha wakulima kupata taarifa na kutimiza masharti ya masoko ya kimataifa.

 

Na Mwandishi Wetu.

Waandishi wa Habari nchini wametakiwa kuhakikisha uhuru wa habari hautumiki kama mwanya wa kusambaza taarifa zisizothibitishwa, kukashifu au kuvunja utu wa watu, hususan katika kipindi hiki ambacho matumizi ya teknolojia ya Akili Unde (AI) yanaongeza kasi ya uzalishaji na usambazaji wa maudhui.

Wito huo umetolewa leo tarehe 9 Novemba, 2026, na Kaimu Mkurugenzi Mkuu wa Bodi ya Ithibati ya Waandishi wa Habari (JAB), Wakili Patrick Kipangula, wakati akizungumza na Waandishi wa Habari wa Azam Media katika siku ya kwanza ya mafunzo ya siku tatu kwa chombo hicho yaliyofanyika Ukumbi wa Mikutano wa Bodi, jijini Dar es Salaam.

Wakili Kipangula amesema uhuru wa habari una thamani unaposaidia jamii kupata ukweli, kufanya maamuzi sahihi na kuwawajibisha wenye mamlaka bila kukiuka sheria, maadili na haki za watu wengine.
“Uhuru wa habari si uwezo wa kusema kila kitu, bali ni hekima ya kutafuta ukweli, ujasiri wa kuusema na dhamira ya kuwajibika kwa kile kinachosemwa. Sheria huulinda uhuru, maadili huupa mwelekeo na weledi huupa thamani,” amesema Wakili Kipangula.

Aidha, amewataka Waandishi wa Habari kuifahamu na kuzingatia Sheria ya Huduma za Habari pamoja na sheria nyingine zinazogusa utekelezaji wa majukumu yao, ikiwemo Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi.

Kwa upande wake, Dkt. Egbert Mkoko, akiwasilisha mada kuhusu maadili katika uandishi wa habari, amesema maamuzi ya kitaaluma yanapaswa kuzingatia maadili yanayokubalika katika jamii bila kwenda kinyume na sheria za nchi.
Ameeleza kuwa jambo linaweza kuonekana kuwa la kawaida au kukubalika katika jamii, lakini likawa na athari za kisheria, hivyo Waandishi wa Habari wanapaswa kupima kwa makini maslahi ya umma, haki za wahusika na madhara yanayoweza kusababishwa na taarifa kabla ya kuichapisha.

“Tunawasisitiza Waandishi wa Habari kuandika habari zinazozingatia maadili ya kitaaluma, lakini maadili hayo pia yaendane na sheria za nchi,” amesema Dkt. Mkoko.
Mafunzo hayo yanayowashirikisha  Waandishi wa Habari, waandaaji wa vipindi, Watangazaji wa Redio na Televisheni, Wapiga picha na Wahariri zaidi ya 90 ni sehemu ya jitihada za JAB za kuimarisha weledi, uwajibikaji na uzingatiaji wa sheria na maadili miongoni mwa Waandishi wa Habari nchini, ili kuhakikisha jamii inapata taarifa sahihi, salama na zenye manufaa.


Na Munir Shemweta, WANMM

Tanzania inatarajiwa kuwa na miji ya kisasa, yenye makazi bora na nafuu, miundombinu imara, huduma za kijamii zinazopatikana kwa urahisi pamoja na mazingira salama na rafiki kwa wananchi.

Hayo ni miongoni mwa matarajio yaliyowekwa katika Dira ya Taifa ya Maendeleo mwaka 2050, inayolenga kuboresha maisha ya wananchi na kuchochea ukuaji wa uchumi kupitia upangaji na maendeleo endelevu ya miji.

Hayo yamebainishwa Novemba 8, 2026 jijini Dodoma na Mkurugenzi wa Idara ya Maendeleo ya Makazi Wizara ya Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi Bw. Deogratias Kalimenze wakati wa Maadhimisho ya Siku ya Mipangomiji Duniani yanayoadhimishwa kila mwaka Novemba 8 na mwaka huu siku hiyo inatimiza miaka 77 ya Mipangomiji Duniani.

Amesema, Dira ya Tiafa ya Maendeleo 2050 inaweka msisitizo katika kujenga miji janja (Smart Cities), itakayotumia teknolojia kurahisisha utoaji huduma, kuongeza ufanisi wa shughuli za kiuchumi na kuboresha usimamizi wa rasilimali za mijini.

Kwa mujibu wa Bw. Kalimenze, Tanzania ya 2050 inatarajiwa kuwa na miji yenye makazi bora na yanayomudu gharama za wananchi, maeneo ya kijani yanayolinda mazingira, mifumo bora ya usafiri na usafirishaji pamoja na makazi jumuishi na salama yanayozingatia mahitaji ya makundi yote ya jamii.

Ameeleza kuwa, katika kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi, Serikali pia inalenga kujenga miji inayostahimili majanga ya kimazingira, ikiwemo mafuriko na changamoto nyingine zinazoweza kuathiri maisha na shughuli za wananchi.

Akielezea hatua zinazochukuliwa kuelekea mwaka 2050 amesema, Ili kufanikisha maono hayo, Serikali imeendelea kutenga fedha kwa ajili ya kuboresha miundombinu na huduma mbalimbali za kijamii, ikiwemo ujenzi wa vituo vya afya, shule, masoko, maeneo ya maegesho na majosho.

Kwa mujibu wa Mkurugenzi huyo wa Idara ya Maendeleo ya Makazi Wizaya ya Ardhi, hatua nyingine ni kuweka sera zinazowezesha sekta binafsi kushiriki ujenzi wa nyumba, pamoja na kuimarisha upangaji na upimaji wa ardhi ili kuongeza upatikanaji wa viwanja vilivyopangwa na kupatiwa huduma muhimu.

Vilevile, ameweka wazi kuwa, matumizi ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA) yanaendelea kuboreshwa katika sekta mbalimbali za Serikali kwa lengo la kurahisisha upatikanaji huduma kwa wananchi na kuimarisha mifumo ya usimamizi wa miji.

Hata hivyo, Bw. Kalimenze amesema pamoja na jitihada hizo, ukuaji wa makazi yasiyopangwa bado ni changamoto inayokabili miji mingi nchini.

Pia, uhaba wa viwanja vilivyopimwa na kupatiwa huduma muhimu unachangia wananchi kutafuta maeneo ambayo taratibu za upatikanaji wa ardhi ni rahisi zaidi, hata kama hayajapangwa.

Ameitaja sababu nyingine kuwa ni baadhi ya wananchi kuendeleza maeneo bila kufuata taratibu za kisheria, ikiwemo kujenga bila vibali vya uendelezaji ardhi na vibali vya ujenzi.

Bw. Kalimenze amesema, hali hiyo inaonesha kuwa kufikia miji inayotarajiwa mwaka 2050 hakutategemea mipango iliyowekwa pekee, bali pia utekelezaji wake, usimamizi wa matumizi ya ardhi na ushiriki wa wananchi katika kufuata taratibu za mipango miji.

Akizungumzia kilele cha maadhimisho ya Siku ya Mipangomiji Duniani, amesema kupitia Dira ya Taifa ya Maendeleo yam waka 2050 na Mpango wa Maendeleo wa Taifa wa Awamu ya Nne wa mwaka 2026/2027 hadi 2030/2031 serikali itaendelea kuweka mikakati ya kuboresha sekta mbalimbali nchini.

Katika maadhimisho hayo, Wataalamu wa Mipangomiji wametakiwa kuendelea kuzingatia misingi ya taaluma yao katika usanifu na uendelezaji wa miji ili kuhakikisha ukuaji wa makazi unazingatia mipango iliyopo na mahitaji ya wananchi.

Kwa ujumla, sura ya Tanzania ya mwaka 2050 itategemea namna maono ya kuwa na miji janja, salama, jumuishi na endelevu yatakavyotekelezwa kuanzia sasa.

 

Makamu wa Rais wa Tanzania, Deogratius Ndejembi, ameitaka Wizara ya Kilimo kwa kushirikiana na Mamlaka ya Maendeleo ya Biashara Tanzania (TANTRADE), kuweka mazingira yatakayowawezesha vijana wabunifu katika sekta ya kilimo kupata fursa za masoko, kufahamu viwango vya bidhaa na kuunganisha miradi yao na fursa za ufadhili ili kuongeza ushindani wa mazao ya Tanzania katika masoko ya kimataifa.

Ametoa wito huo leo Novemba 9, 2026, wakati wa ufunguzi wa Maonesho ya Kilimo cha Mbogamboga, Maua na Matunda, yaliyowaleta pamoja washiriki kutoka Bara la Afrika, Ulaya na Asia (Hortilogistical Africa 2026), jijini Arusha, ambapo akisisitiza umuhimu wa Serikali na sekta binafsi kushirikiana kukuza ubunifu na biashara za vijana katika sekta ya kilimo.

Amesema vijana wanaojihusisha na uzalishaji wa mazao Mbogamboga na matunda, wanahitaji kuungwa mkono kwa kutambuliwa ubunifu wao, kuunganishwa na taasisi husika na kupata mwongozo wa viwango vya kimataifa vinavyohitajika kwa bidhaa mbalimbali zikiwemo kakao na parachichi ili ziweze kushindana katika masoko ya nje.

Aidha, ameeleza kuwa Serikali inapaswa kukamilisha juhudi zinazofanywa na sekta binafsi kwa kuwaunganisha vijana na wadau wanaoweza kuwasaidia kuandaa maandiko ya miradi, kupata ufadhili na kufikia hatua ya utekelezaji wa miradi yao.


Amesisitiza  umuhimu wa kuhakikisha ruzuku za pembejeo zinawafikia wakulima wenye uwezo wa kuzalisha kwa kuzingatia mahitaji ya soko, akitolea mfano wa miche 130,000 ya parachichi inayotolewa na Serikali na kuhoji iwapo inawafikia walengwa wenye uhakika wa soko la mazao hayo.


Kwa upande wake, Jofrey Ombeni Munisi kutoka kampuni ya Onocado Farm, ameishukuru Serikali kupitia COPRA na Shirika la TAHA kwa kuwawezesha wazalishaji kupata fursa za kutembelea maeneo mbalimbali na kushiriki shughuli za kibiashara ndani na nje ya nchi, akisema ushirikiano huo umemsaidia kukuza biashara yake katika masoko ya kimataifa na kufahamu viwango vinavyotakiwa.


Naye Hamza Mohammed Nangameta kutoka Mamlaka ya Udhibiti wa Nafaka na Mazao Mchanganyiko (COPRA), amesema Tanzania inazalisha zaidi ya tani milioni 4 za ndizi kwa mwaka, zikiwemo aina za Malindi, Kisukari na Mzuzu, huku mikoa inayozalisha zao hilo ikiwa ni Kilimanjaro, Arusha, Mbeya, Njombe, Morogoro na Tanga. Ameongeza kuwa nchi inazalisha zaidi ya tani laki 8 za mananasi, yanayozalishwa katika mikoa ya Pwani, Mwanza, Geita, Morogoro na Mbeya.


Amesema Tanzania inaendelea kutumia fursa za masoko ya nje kwa kusafirisha ndizi katika nchi za Afrika Kusini, Uganda, Kenya, Malawi na Zambia, huku mananasi yakiuzwa Uganda na Visiwa vya Komoro, akisisitiza umuhimu wa kuimarisha uzalishaji na biashara ya mazao hayo ili kuongeza fursa za kiuchumi kwa wakulima na wafanyabiashara.

 Na Farida Ramadhani na Abdul Iddy, WF – Dodoma.


Serikali ameliagiza Baraza la 14 la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini kuhakikisha Chuo hicho kinakuwa kitovu cha maarifa, tafiti na utaalamu utakaosaidia kuchochea ukuaji wa uchumi na utekelezaji wa Dira 2050.

Agizo hilo limetolewa jijini Dodoma na Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Laurent Luswetula (Mb) kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb) katika uzinduzi rasmi wa Baraza hilo.

Mhe. Luswetula alisema Chuo hicho kina nafasi muhimu katika kuandaa wataalamu wenye ujuzi wa kupanga na kusimamia maendeleo, hivyo kinapaswa kuhakikisha programu zake za mafunzo, tafiti na ubunifu zinaendana na mahitaji ya uchumi wa sasa na wa baadaye.

Alisema Dira 2050 inatambua elimu na ujuzi kama msingi wa kujenga rasilimali watu yenye maarifa, umahiri na uwezo wa kukabiliana na mabadiliko ya kijamii, kiuchumi na kiteknolojia hivyo Baraza lihakikishe kuwa Dira hiyo inaakisiwa kikamilifu katika mipango, programu za mafunzo, tafiti na ushirikiano wa Chuo na wadau wake.

“Baraza lina wajibu wa kuongeza msukumo na kuisimamia Menejimenti ili kuongeza uwekezaji katika utafiti na maendeleo (Research & Development), kuimarisha uwezo wa Chuo kufanya tafiti zenye tija na matokeo ya tafiti yanatumika kubuni teknolojia, kuboresha bidhaa na huduma, kuongeza tija na kutatua changamoto za kijamii na kiuchumi” alisisitiza Mhe. Luswetula

Aidha Mhe. Luswetula, aliliagiza Baraza hilo pia kuhakikisha maagizo ya Mheshimiwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, yanatekelezwa kwa vitendo na kuingizwa katika mipango, mikakati, bajeti na mifumo ya kupima utendaji wa Chuo.

Alisema maagizo hayo yaliyotolewa kupitia Makamu wa Rais katika Kikao Kazi cha Wenyeviti wa Bodi na Watendaji Wakuu wa Taasisi na Mashirika ya Umma (C-CEOs Forum 2026), kilichofanyika Arusha kuanzia Septemba 28 hadi 30, 2026, yanahusu utekelezaji wa Dira ya 2050, kuimarisha ufanisi na uwajibikaji katika matumizi ya rasilimali za umma, kuwekeza kwa vijana kupitia ujuzi unaokidhi mahitaji ya soko la ajira na kuimarisha ushirikiano kati ya sekta ya umma na binafsi.

“Isimamieni Menejimenti kuweka malengo yanayopimika, kutumia rasilimali kwa tija, kuimarisha matumizi ya teknolojia na ubunifu, na kupanua ushirikiano na sekta binafsi pale inapofaa. Vilevile, hakikisheni kuwa uwekezaji katika elimu na ujuzi unaendana na mahitaji halisi ya uchumi na soko la ajira”, aliagiza Mhe. Luswetula

Alisisitiza umuhimu wa kuimarisha nidhamu ya bajeti, kuongeza ufanisi katika matumizi ya fedha, kudhibiti gharama zisizo za lazima, kuhakikisha thamani ya fedha inapatikana na mapato ya Chuo yanakusanywa na kusimamiwa ipasavyo.

Kwa upande wake Mwenyekiti wa Baraza la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Joseph Kuzilwa aliahidi kuwa baraza hilo litakisimamia Chuo hicho kikamilifu kuhakikisha kinafikia malengo kusudiwa.

Alisema mafanikio yaliyopatikana chuoni ni matokeo ya ushirikiano mzuri kati ya Baraza, Menejimenti, watumishi na wanafunzi.

Awali akizungumzia mafanikio ya Chuo hicho, Mkuu wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Hozen Mayaya alisema katika kipindi cha uongozi wa Baraza la 13, Chuo kimepiga hatua katika kuimarisha ubora wa elimu, tafiti na ubunifu.

Alisema Chuo hicho kimeendelea kukuza ujasiriamali na ajira kwa vijana kupitia Kituo chake cha Kukuza Biashara na ubunifu, ambapo baadhi ya vijana walionufaika wameanzisha biashara na kuanza kuajiri vijana wengine.

Prof. Mayaya alisema katika kuimarisha uwezo wa taasisi, Chuo kimepanua ushirikiano na taasisi za ndani na nje ya nchi kupitia mikataba ya makubaliano, ikiwemo kushirikiana na Wizara ya Fedha katika tafiti zinazosaidia kuboresha sera za bajeti na mipango ya Serikali.


Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Laurent Luswetula (Mb) (katikati) akizindua Baraza la 14 la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), jijini Dodoma, akishuhudiwa na Mwenyekiti wa Baraza la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Joseph Kuzilwa (kushoto) na Mkuu wa Chuo hicho, Prof. Hozen Mayaya.


Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Laurent Luswetula (Mb) (katikati) akimkabidhi Mwenyekiti wa Baraza la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, Prof. Joseph Kuzilwa nyenzo ya kufanyia kazi baada ya kuzindua Baraza la 14 la Uongozi wa Chuo cha Mipango ya Maendeleo Vijijini, kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), jijini Dodoma, kulia ni Mkuu wa Chuo hicho, Prof. Hozen Mayaya.
(Picha na Kitengo cha Mawasiliano Serikalini, Wizara ya Fedha - Dodoma)

 Na. Josephine Majura, WF, Morogoro


Serikali imezitaka taasisi zote zinazohusika na mapambano dhidi ya utakatishaji fedha haramu, ufadhili wa ugaidi na ufadhili wa silaha za maangamizi kuimarisha ushirikiano na uwajibikaji katika utekelezaji wa majukumu yao ili kuiwezesha Tanzania kufanya vizuri zaidi katika Tathmini ya Tatu ya Mfumo wa Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu, Ufadhili wa Ugaidi na Ufadhili wa Silaha za Maangamizi (AML/CFT/CPF) inayotarajiwa kufanyika mwaka 2028.

Wito huo umetolewa na Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Mhandisi Mshamu Ali Munde (Mb), kwa niaba ya Waziri wa Fedha, Mhe. Balozi Khamis Mussa Omar (Mb), wakati akifungua mafunzo ya maandalizi ya tathmini hiyo yaliyofanyika katika Ukumbi wa Cate Hotel, Morogoro, chini ya Kundi la Afrika Mashariki na Kusini la Kupambana na Utakatishaji Fedha Haramu (ESAAMLG).

Mhe. Munde amesema Serikali imejipanga kuhakikisha Tanzania inajiandaa kikamilifu kwa tathmini hiyo kwa kuimarisha mifumo ya kisheria, usimamizi, na utekelezaji wa majukumu ya taasisi zinazohusika.

"Mapambano dhidi ya uhalifu huo hayawezi kufanikiwa kwa kutegemea Kitengo cha Kudhibiti Fedha Haramu (FIU) pekee, bali yanahitaji ushiriki wa pamoja wa taasisi zote zenye dhamana ya kupambana na uhalifu huo, zikiwemo Jeshi la Polisi, Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa (TAKUKURU) na Idara ya Usalama wa Taifa (TISS), alisema Mhe. Mhandisi Munde.

Ameeleza kuwa licha ya hatua zilizopigwa na Tanzania katika tathmini zilizopita, maandalizi ya tathmini ya mwaka 2028 yanahitaji kuimarisha zaidi utekelezaji wa viwango vya kimataifa na kuweka ushahidi wa matokeo halisi yanayopatikana kupitia shughuli za taasisi husika.

Aidha amebainisha kuwa mafunzo hayo yanalenga kuongeza uelewa na uwezo wa watendaji kuhusu viwango vya kimataifa na wajibu wa kila taasisi, pamoja na kuimarisha uratibu na ubadilishanaji wa taarifa ili kuhakikisha maandalizi ya tathmini yanazingatia hali halisi ya utekelezaji.

Mhe Mhandisi Munde, amesema mafunzo hayo yatatoa fursa kwa taasisi kubadilishana uzoefu, kujadili changamoto zinazokabili utekelezaji wa majukumu yao na kuweka mikakati ya pamoja ya kuzitatua.

Amesisitiza kuwa udhaifu katika hatua yoyote ya mchakato wa haki jinai, kuanzia uchunguzi, uendeshaji wa mashauri hadi utoaji wa hukumu, unaweza kuathiri ufanisi wa mfumo mzima wa mapambano dhidi ya uhalifu huo.

Amesisitiza kuwa maandalizi ya tathmini hiyo ni wajibu wa kitaifa unaohitaji ushirikiano endelevu na uwajibikaji wa kila taasisi ili kuimarisha mfumo wa fedha, kulinda rasilimali za umma na kuongeza imani ya washirika wa kimataifa katika uchumi wa Tanzania.

Kwa upande wake, mwakilishi wa Katibu Mtendaji wa Kundi la Afrika Mashariki na Kusini la Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu (ESAAMLG) Bw. Joseph Jagada, ameipongeza Tanzania kwa kuonesha dhamira thabiti na utashi wa kisiasa katika kuimarisha mifumo ya kukabiliana na uhalifu wa kifedha, ikiwemo utakatishaji fedha na ufadhili wa ugaidi.

Amesema ushiriki wa viongozi waandamizi wa Serikali katika shughuli hiyo unaonesha dhamira ya dhati ya Taifa katika kuhakikisha maandalizi ya tathmini yanafanyika kwa umakini na kupewa kipaumbele kinachostahili.

Aidha, amesisitiza kuwa dhamira hiyo ya Serikali ya Tanzania ni mfano mzuri unaopaswa kuigwa na nchi nyingine wanachama wa ESAAMLG, huku akiwahimiza wataalamu na watendaji wa taasisi mbalimbali kutekeleza majukumu yao kwa weledi, uwajibikaji na ushirikiano ili kufanikisha maandalizi ya tathmini hiyo.

Naye Kamishna wa Kitengo cha Kudhibiti Fedha Haramu (FIU), Wizara ya Fedha, Bw. Majaba Magana, ameeleza kuwa tathmini za kimataifa hufanyika ili kupima hatua zilizofikiwa na nchi katika kutekeleza viwango vya kimataifa vya kupambana na utakatishaji fedha haramu na ufadhili wa ugaidi, huku zikizingatia mabadiliko ya mbinu zinazotumiwa na wahalifu na umuhimu wa kuendelea kuboresha sheria, kanuni na mifumo ya udhibiti.

Amefafanua kuwa tathmini hizo ni muhimu katika kubaini mafanikio na mapungufu yaliyopo, kuimarisha uwezo wa taasisi husika na kulinda mifumo ya fedha dhidi ya uhalifu.

Mafunzo hayo yalihudhuriwa na Naibu Katibu Mkuu Wizara ya Fedha Bw. Nsubili Joshua, Naibu Gavana wa Benki Kuu na Mwenyekiti wa Kamati ya Kitaifa ya Udhibiti Utakasishaji Fedha Haramu Bi. Sauda Msemo, Wasimamizi wa Taasisi za Fedha, Taasisi za Fedha zenyewe, Taasisi za Uchunguzi, Waendesha Mashtaka, Sekta Binafsi, Taasisi zisizo za kifedha za biashara na huduma kwa ujumla wao toka pande zote mbili za Muungano.
Naibu Waziri wa Fedha Mhe. Mhandisi  Mshamu Ali Munde akizungumza wakati  akifungua mafunzo ya Tathmini ya Tatu ya Mfumo wa Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu, Ufadhili wa Ugaidi na Ufadhili wa Silaha za Maangamizi (AML/CFT/CPF) inayotarajiwa mwaka 2028 yaliyofanyika katika Ukumbi wa Cate Hotel, Morogoro.

Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Mhandisi Mshamu Ali Munde, akiteta jambo na Naibu Katibu Mkuu Wizara ya Fedha Bw. Nsubili Joshua, wakati mafunzo ya Tathmini ya Tatu ya Mfumo wa Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu, Ufadhili wa Ugaidi na Ufadhili wa Silaha za Maangamizi (AML/CFT/CPF) inayotarajiwa mwaka 2028 yaliyofanyika katika Ukumbi wa Cate Hotel, Morogoro.
Naibu Waziri wa Fedha, Mhe. Mhandisi Mshamu Ali Munde, akiteta jambo na Naibu Gavana wa Benki Kuu na Mwenyekiti wa Kamati ya Kitaifa ya Udhibiti Utakasishaji Fedha Haramu Bi. Sauda Msemo, wakati mafunzo ya Tathmini ya Tatu ya Mfumo wa Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu, Ufadhili wa Ugaidi na Ufadhili wa Silaha za Maangamizi (AML/CFT/CPF) inayotarajiwa mwaka 2028 yaliyofanyika katika Ukumbi wa Cate Hotel, Morogoro.


Baadhi ya washiriki wakifuatilia mawasilisho mbalimbali yaliyotolewa wakati wa mafunzo ya Tathmini ya Tatu ya Mfumo wa Kupambana na Utakasishaji Fedha Haramu, Ufadhili wa Ugaidi na Ufadhili wa Silaha za Maangamizi (AML/CFT/CPF) inayotarajiwa mwaka 2028 yaliyofanyika katika Ukumbi wa Cate Hotel, Morogoro.